ਅੱਜ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਤੇ ਵਿਸੇਸ

ਬੱਚੇ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ, ਖੁਸ਼ਬੂ ਹਨ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਰੱਬ ਦੀ ਰਹਿਮਤ ਹੈ,
ਜਿੱਥੇ ਬਚਪਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਿਲਦੀ ਹੈ।

14 ਨਵੰਬਰ — ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਦਿਵਸ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦਿਨ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਹੈ ਜੋ ਬਚਪਨ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਤੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਜਵਾਹਰ ਲਾਲ ਨਹਿਰੂ ਜੀ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਸਨ ਕਿ “ਅੱਜ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੀ ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਭਾਰਤ ਬਣਾਉਣਗੇ।”

ਬਚਪਨ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡਾਂ ਤੇ ਹਾਸਿਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਲਾਸ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਬੱਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਖਰ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਦਾ, ਸਗੋਂ ਜੀਣਾ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ — ਸੱਚਾਈ, ਦਇਆ, ਸਾਂਝ ਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਬੱਚੇ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਹਨ।
ਉਹ ਜੋ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਈਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਿਲੇ; ਡਾਂਟ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਮਿਲੇ।

ਨਾ ਡਾਂਟ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ, ਨਾ ਡਰ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀ ਖਿਲਦੀ,
ਬੱਚਾ ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ,
ਜਿਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਮਿਲੇ, ਉੱਥੇ ਉਸਦੀ ਆਤਮਾ ਖਿਲਦੀ ਹੈ

ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ।
ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਬੱਚੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਛੁਪੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ, ਉਸਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸੁਪਨੇ ਸਜਾਉਣੇ।
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਹਰ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਚਿਹਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਦੇ ਚੁੱਪ, ਕਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਸੁਖ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਰੂਹ ਤੱਕ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ,
ਉਸਦੀ ਹਰ ਸਫਲਤਾ ਵਿਚ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਚਮਕ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੱਚਾਈ
ਅੱਜ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿਚ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਤੇ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ —
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਂ ਦੇਈਏ, ਸੁਣੀਏ, ਸਮਝੀਏ।
ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕਾਰਨ ਮਾਂ ਬਾਪ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰਨ। ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਸਿਖਾਉਣ। ਕਿਉਂਕਿ ਬੱਚੇ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਲਾ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਹੋਣਾ ਹੀ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਦਾ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਹੱਥ ਵਟਾ ਕੇ ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਰੁਝਿਵਿਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਇਸ ਤਰਾਂ ਬੱਚੇ ਫੋਨ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਲੈਣਗੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਲਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਿਸੇ ਕਿੱਤੇ ਤੇ ਲੱਗ ਜਾਣਗੇ।
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਦਰ ਸਿਖਾਈਏ।

ਤੇ ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਕਰੀਏ
ਕਿ ਹਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ,
ਸਗੋਂ ਪਿਆਰ, ਸਮਝ ਤੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦਾ ਆਸਮਾਨ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉੱਡ ਸਕੇ
ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਰੱਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਰਦਾਸ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਅਸਲੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ।
ਬੱਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡਾ ਆਗਾਮੀ ਭਵਿੱਖ ਹਨ।
ਆਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਬਣੀ ਰਹਿਣ ਦਈਏ,
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸਕਾਨਾ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣੀਏ,
ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸਵੇਰ ਦੇਖੀਏ।
ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਰੇ ਇਸ ਬਾਲ ਦਿਵਸ ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦਾ ਬਚਪਨ ਫੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਖੋ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਦਾ ਬੱਚਾ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਲੇਖਿਕਾ
ਸਤਿੰਦਰ ਪਾਲ ਕੌਰ

98559-84286