ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਵਿਰੋਧੀ ਇੰਡੀਆ ਬਲਾਕ ਦੇ ਰਾਮਲੀਲਾ ਮੈਦਾਨ ਤੱਕ ‘ਚਲੋ ਦਿੱਲੀ’ ਮਾਰਚ ਦੀ ਟੱਕਰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਬਚਾਓ ਅਰਾਜਕਤਾ ਹਟਾਓ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਾਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੱਛਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕੇ, ਹਰੀ ਨਗਰ, ਬੱਸ ਡਿਪੂ ਤੋਂ ਤਿਲਕ ਨਗਰ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਇਕ ਉਚ ਪ੍ਰੋਫ਼ਾਈਲ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ’ਤੇ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ’ਤੇ ਇਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਪੁਰੀ ਨੇ ਦੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 1984 ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਇਕ ਸੰਗਠਿਤ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪਰਾਧ ਵਜੋਂ ਸ਼ੇ੍ਰਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 2,733 ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 3,325 ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਹਵਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਇਆ ਕਿ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਕਤਲੇਆਮ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਇਕ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਭੜਕੇ ਸਨ। ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 42 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਪਲਬੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਉਹ ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਸੀ ਜਨਤਕ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਬਿਆਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ 1 ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਭਾਰਤ ਦੇ 7ਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਗਿਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਸਿੰਘ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਰ ’ਤੇ ਏਮਜ਼ ਨੇੜੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡੀਡੀਏ ਕਾਲੋਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਭੀੜ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਰੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਅੰਜ਼ਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਭੀੜਾਂ ਨੇ ਆਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਹਿੱਟ ਸੂਚੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਭੀੜ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਸਿੱਖ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਮ ਵੋਟਰ ਸੂਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਤਲੇਆਮ ਨੂੰ ਦੰਗੇ ਕਹਿਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਵੀ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਅਕਸਰ ਦੰਗੇ ਜਾਂ ਦੰਗਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਦੰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਇਹ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸੀ।