ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਮਾਲ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਡਾ. ਸੁਮਿਤਾ ਮਿਸ਼ਰਾ ਨੇ ਅੱਜ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸਥਿਤ ਨਵੇਂ ਹਰਿਆਣਾ ਸਿਵਲ ਸਕੱਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਜ਼ਟੀਅਰ-2025 ਦਾ ਵਿਮੋਚਨ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ 650 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਸਾਲ 1966 ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਜ਼ਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦਾ 15ਵਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਲ 1970 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਧਿਆ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 19 ਅਧਿਆਇ ਹਨ, ਜੋ 484 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ 72 ਸਾਰਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼ਟ ਅਤੇ 40 ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੰਗੀਨ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਲ 1948 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੂਪ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਦੁਜਾਨਾ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਲੇਵਾਂ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਨਵੰਬਰ, 1966 ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਭਾਰਤ ਸੰਘ ਦੇ 17ਵੇਂ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਗਠਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੋਹਤਕ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੱਤ ਮੂਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ, ਸੋਨੀਪਤ, ਗੋਹਾਣਾ ਅਤੇ ਝੱਜਰ ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਾਹਰ ਉਪ-ਤਹਿਸੀਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 22 ਦਸੰਬਰ, 1972 ਨੂੰ ਸੋਨੀਪਤ ਅਤੇ 15 ਜੁਲਾਈ, 1997 ਨੂੰ ਝੱਜਰ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਗਜ਼ਟੀਅਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਹਤਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵਿਸ੍ਥਾਰ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ, ਆਬਾਦੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ, ਉਦਯੋਗ, ਬੈਂਕਿੰਗ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਣਜ, ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਨਿਆਂ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੋਹਤਕ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਨ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਖੇਡ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (N3R) ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕਮਲੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਭਾਦੂ, ਰਾਜ ਸੰਪਾਦਕ ਗਜ਼ਟੀਅਰਜ਼-ਕਮ-ਸਕੱਤਰ ਮਾਲ; ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰਜਨੀ ਗੁਪਤਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਸੰਪਾਦਕ; ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ; ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੇਵਲ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਅਮਿਤਾ ਅਰੋੜਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਸਿੰਘ, ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਕਾਲਰਾ ਸਮੇਤ ਮਾਲ ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਭਾਗ, ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਗਜ਼ਟੀਅਰਜ਼ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਲਗਤਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਿਆ ਹੈ।